Τα παιδαγωγικά στοιχεία της τέχνης του Ελ Γκρέκο

Με αφορμή τους εορτασμού του επετειακού έτους 2014 που είναι αφιερωμένο στα 400 χρόνια από το θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και τελεί υπό την αιγίδα της Unesco, η Πεμπτουσία μίλησε από την ιστορικό τέχνης και ζωγράφο δρ. Αναστασία Μπιτσάνη-Πέτρου για τη παιδαγωγική πλευρά του έργου του Ελ Γκρέκο.

Πεμπτουσία: Γιατί ονομάζετε τον Θεοτοκόπουλο παιδαγωγό ποια τα στοιχεία εκείνα που τον κάνουν παιδαγωγό;

Αναστασία Μπιτσάνη Πέτρου.: Ενδεικτικά αναφέρω ότι  ένα από τα θέματα που απασχόλησαν τον καλλιτέχνη, στους θρησκευτικούς μάλιστα πίνακές του, ήταν αυτό της σχέσης μητέρας – παιδιού. Σημειωτέον ότι κατά τον 16ο αι. η παιδική θνησιμότητα είναι ένα αμείλικτο γεγονός που χαρακτηρίζει την εποχή και οφείλεται είτε στις επιδημίες είτε στη χρόνια κακή διατροφή και την έλλειψη καθαριότητας, συνέπεια της έλλειψης παιδείας που χαρακτήριζε τις περισσότερες γυναίκες της εποχής. Οπωσδήποτε, για την παιδική θνησιμότητα μερίδιο ευθύνης έχει και η συνήθεια πολλών γυναικών της ανώτερης και μεσαίας τάξης να παραδίδουν τα νεογέννητα σε τροφούς, που ζουν συνήθως σε χωριά. Πολλές φορές λόγω κακής υγείας των ίδιων των τροφών ή απροσεξίας τους ή αδιαφορίας τους ή κακής διατροφής, τα βρέφη ή τα μικρά παιδιά που έχουν υπό την επίβλεψή τους βρίσκουν το θάνατο μακριά από τους γονείς τους.  Αν και πολλοί συγγραφείς της εποχής κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου στις μητέρες και επισημαίνουν τους ψυχολογικούς κινδύνους από την απομάκρυνση του βρέφους από τη μητέρα του, το έθιμο αυτό συνεχίζεται με αμείωτη συχνότητα.

Συνέχεια

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ο γνωστός ως “El Greco” ( o Έλληνας):1541 – 7 Απριλίου 1614

«για μένα δε θα ήθελα να είμαι παρά μονάχα Έλληνας. Στην Κρήτη ονειρευόμουν την Ιταλία, στην Ιταλία ονειρευόμουν την Ισπανία, αλλά τώρα μου φαίνεται πως πρέπει να εύχομαι να γυρίσω πίσω στην Κρήτη».

7 Απριλίου 1614.—Πεθαίνει ο Δομήνικος [Κυριάκος] Θεοτοκόπουλος, μεγάλος Έλληνας ζωγράφος γνωστότερος ως Ελ Γκρέκο. Η καταγωγή της οικογενείας του ξεκινάει από παλιά και εγκαταστάθηκε στην Κρήτη πριν την καταλάβουν οι Βενετοί.Στην πατρίδα του τον βάπτισαν Κυριάκο, αλλά στην Ισπανία επεκράτησε το Δομήνικος ως συνέχεια του Dominus.

Συνέχεια